Gebruik, controle en onderhoud van uw brandveiligheidsmiddelen

1. Brandblussers

Alleen inzetten bij een beginnende brand, met de rug naar een vrije vluchtroute. Blijft het vuur groeien: terugtrekken, deuren sluiten en 112 bellen.

1.1 Brandklassen als vertrekpunt

De juiste blusser volgt uit de brandklasse van wat er kan branden. Kies daarom eerst de klasse, dan de blusstof.

1.2 Soorten blussers

1.3 Hoe blussen werkt

• Zuurstof verdringen — schuim en CO₂ sluiten de brandstof af van de lucht.
• Afkoelen — water en schuim verlagen de temperatuur onder het ontbrandingspunt.
• Kettingreactie onderbreken — poeder remt de chemische verbranding.

1.4 Bediening — de PASS-methode

1. Beoordeel & alarmeer. Schat de omvang in, sla alarm en zorg dat de vluchtroute vrij blijft.
2. Pin — trek de borgpen los. Verwijder de verzegeling en de borgpen.
3. Aim — richt op de basis. Richt op de voet van de vlammen, niet op de toppen.
4. Squeeze — knijp de hendel in. Test zo nodig kort op een veilige afstand.
5. Sweep — veeg heen en weer. Werk van voren naar achteren, blijf laag.
6. Controleer nablussen. Gebruik de hele vulling en houd de brandhaard in de gaten.

1.5 Onderhoud & keuring (NEN 2559 / NEN 2659)

Elk gekeurd toestel krijgt een onderhoudssticker met datum en de gegevens van de monteur. Het product zelf voldoet aan NEN-EN 3-7; het onderhoud aan NEN 2559 (draagbaar) of NEN 2659 (verrijdbaar).

2. Blusdekens

Ideaal voor een beginnende pannenbrand of een kledingbrand. Werkt door zuurstofafsluiting.

2.1 Toepassing en werking

Een blusdeken dooft vuur door het volledig af te dekken en zo van zuurstof af te sluiten. De deken bestaat uit brandwerend glasvezel- of gecoat textiel. Modern gecertificeerde dekens voldoen aan NEN-EN 1869.

2.2 Bediening — stappenplan

1. Trek aan de linten en neem de deken in één beweging uit de houder.
2. Bescherm uw handen door de bovenrand naar u toe om te vouwen.
3. Leg de deken rustig over de vlammen of de pan — nooit gooien, dat wakkert aan.
4. Schakel de warmtebron uit (kookplaat/gas) en laat de deken minimaal 30 minuten liggen.
5. Bel 112 bij letsel, rookontwikkeling of uitbreiding.

2.3 Kledingbrand

• Leg het slachtoffer op de grond en dek volledig af, van hals naar voeten.
• Rol zo nodig het slachtoffer in de deken om vlammen te smoren.
• Verwijder de deken pas na afkoeling; koel brandwonden daarna 10–20 minuten met lauw water.
• Alarmeer de hulpdiensten en start eerste hulp.

2.4 Onderhoud

• Jaarlijkse visuele inspectie van houder, linten en verpakking.
• Controleer op scheuren, vocht, verkleuring of aantasting van de stof.
• Na élk gebruik vervangen — een gebruikte deken is niet betrouwbaar herbruikbaar.

3. EHBO-/BHV-koffer

Voor directe eerste hulp totdat professionele zorg het overneemt. De inhoud richt zich op de Oranje Kruis-richtlijn en uw risico-inventarisatie (RI&E).

3.1 Minimale inhoud

3.2 Basisregels bij gebruik

1. Zorg voor veiligheid. Geen rook, gas of onder spanning staande delen; let op eigen veiligheid.
2. Handschoenen aan en stel het slachtoffer gerust.
3. Stelp bloedingen met directe druk en dek de wond steriel af.
4. Bel 112 bij ernstig of onduidelijk letsel en volg de aanwijzingen van de centralist.
5. Registreer het incident in het (BHV-)logboek en vul verbruikte middelen aan.

3.3 Onderhoud

• Minimaal halfjaarlijks: volledigheid en houdbaarheidsdata controleren.
• Direct aanvullen na gebruik; verlopen artikelen vervangen.
• Locatie duidelijk markeren, vrij houden en in het logboek vastleggen.

4. Noodverlichting

Waarborgt een veilige ontruiming bij het uitvallen van de netspanning en markeert de vluchtroute.

4.1 Soorten

4.2 Werking en eisen

• Armaturen worden via de netspanning geladen en schakelen bij uitval automatisch over op de noodaccu.
• Volgens NEN-EN 1838 moet vluchtrouteverlichting binnen 5 seconden minimaal 50% en binnen 60 seconden 100% van het vereiste niveau geven.
• Vereiste verlichtingssterkte op de vluchtroute: minimaal 1 lux op de vloer (hart van de route).
• Minimale autonomie (brandduur): 1 uur — in bepaalde gebruiksfuncties langer.

4.3 Onderhoud en testen (NEN-EN 50172)

5. Melders — rook, hitte en CO

Vroegtijdige detectie geeft mensen tijd om te vluchten. Draadloos gekoppelde melders geven een groepsalarm door het hele pand.

5.1 Soorten en detectie

5.2 Plaatsing (NEN 2555)

• Minimaal één rookmelder per bouwlaag, ook in gangen langs slaapruimten.
• Centraal op het plafond, ten minste 30–50 cm uit hoeken, wanden en armaturen.
• Vermijd de nabijheid van ventilatie, luchtinlaten en natte/dampige ruimten.
• Plaats CO-melders op ademhoogte of volgens fabrikantvoorschrift bij het toestel.

5.3 Gebruik en onderhoud

• Test maandelijks met de testknop; controleer bij gekoppelde sets of het groepsalarm werkt.
• Reinig elk kwartaal voorzichtig met een stofzuiger of zachte borstel.
• Vervang batterijen bij het waarschuwingssignaal of jaarlijks (tenzij een 10-jaars lithiumcel).
• Vervang de melder uiterlijk 10 jaar na de productiedatum.

6. Logboek en registratie

Leg elke controle en onderhoudsbeurt vast. Dit is uw bewijs richting brandweer, verzekeraar en inspectie — en het houdt uw onderhoudsplanning op orde.

7. Normen en frequenties in één overzicht

De belangrijkste normatieve kaders per middel, met de gebruikelijke controlefrequentie en de bevoegde uitvoerder.

8. Veiligheidscultuur, training en oefening

Middelen werken pas als mensen weten waar ze hangen en hoe ze werken. Borg dat met vaste afspraken.

• Instrueer alle medewerkers over de locatie en het gebruik van de middelen.
• Herhaal de BHV-training jaarlijks en leg deelname vast.
• Houd minimaal één keer per jaar een ontruimingsoefening en evalueer die.
• Geef nieuwe medewerkers binnen één maand een veiligheidsintroductie.
• Actualiseer het ontruimingsplan bij elke verbouwing of herindeling.

9. Veelgestelde vragen